| واکاوی قابلیت انطباق محتوای کتابهای درسی علوم تجربی دوره دوم ابتدایی با اقتضائات کلاسهای چندپایه: (مطالعه تحلیل محتوا) |
| کد مقاله : 1441-MGE7 |
| نویسندگان |
|
محمدرضا محمدی *1، محمد ماهان محمدی میرعزیزی2، مهسا محمدی میرعزیزی3 1استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 2فرهنگیان، تهران، ایران 3کارشناسی ارشد مشاوره،آموزگار ناحیه 3 کرمانشاه، |
| چکیده مقاله |
| کلاسهای چندپایه در بسیاری از مدارس روستایی ایران بهعنوان یک ضرورت ساختاری برای استمرار دسترسی آموزشی شکل گرفتهاند، اما طراحی برنامههای درسی موجود، بهویژه در درس علوم تجربی، بر منطق کلاسهای تکپایه استوار است و با اقتضائات این محیطها تناسب کافی ندارد. هدف پژوهش حاضر، واکاوی قابلیت انطباق محتوای کتابهای علوم تجربی دوره دوم ابتدایی (پایههای چهارم، پنجم و ششم) سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ با الزامات تدریس در کلاسهای چندپایه بر اساس سه بعد تلفیقپذیری محتوا، خودراهبردی فعالیتها و تناسب محیطی مثالها و آزمایشها است. پژوهش با روش تحلیل محتوای قیاسی-توصیفی انجام شد؛ جامعه و نمونه شامل تمامی کتابهای علوم تجربی دوره دوم ابتدایی و واحد تحلیل، فصول و فعالیتهای یادگیری (آزمایش، گفتوگو، تکالیف و پرسشها) بود. ابزار گردآوری دادهها، چکلیست محققساخته مبتنی بر ادبیات برنامهدرسی چندپایه و مؤلفههای یادگیری خودراهبرد بود که روایی محتوایی آن توسط گروهی از متخصصان برنامهریزی درسی و معلمان باتجربه کلاسهای چندپایه تأیید و پایایی آن با ضریب توافق بین کدگذاران محاسبه شد. یافتهها نشان داد تنها حدود ۲۲ درصد از فصول دارای اشتراک موضوعی و همتوالی زمانی میان پایهها هستند و امکان ادغام نسبتاً ساده را فراهم میکنند، در حالی که نزدیک به ۷۱ درصد فعالیتهای یادگیری، به هدایت مستقیم یا نظارت نزدیک معلم وابستهاند و فرصت محدودی برای یادگیری خودراهبرد دانشآموزان ایجاد میکنند. علاوه بر این، بخش قابل توجهی از مثالها و آزمایشها با امکانات و شرایط مدارس روستایی چندپایه همخوانی کافی ندارند. بر این اساس، ساختار کنونی محتوای کتابهای علوم از الگوی «تکپایهمحور» تبعیت میکند و نیازمند بازنگری در توالی محتوا، سطح خودراهبردی فعالیتها و میزان بومیسازی است تا از اتلاف زمان معلم و افت کیفیت یادگیری در کلاسهای چندپایه جلوگیری شود. |
| کلیدواژه ها |
| تحلیل محتوا، آموزش علوم، کلاس چندپایه، برنامه درسی تلفیقی، خودراهبردی، آموزش ابتدایی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
