راهبرد های تدریس مطلوب در کلاس ‌های چند‌پایه
کد مقاله : 1440-MGE7
نویسندگان
کوثر کشاورز *1، الناز ظفرشفیع2، مریم کیخا3
1آموزش و پرورش و دانشگاه فرهنگیان
2دانشگاه فرهنگیان استان سیستان وبلوچستان پردیس رسالت زاهدان
3هیأت علمی و استادیار دانشگاه فرهنگیان، استان سیستان وبلوچستان، زاهدان
چکیده مقاله
هدف این پژوهش شناسایی راهبردهای مؤثر تدریس در کلاس‌های چندپایه و تبیین شیوه‌هایی بود که بتوانند فرایند یاددهی–یادگیری را در این شرایط ویژه بهبود بخشند. روش پژوهش بر پایه مرور نظام‌مند منابع انجام شد و جست‌وجوی هدفمند در پایگاه‌های معتبر فارسی مبنای گردآوری مطالعات قرار گرفت. سپس منابع گردآوری‌شده بر اساس معیارهایی مانند تناسب محتوایی با موضوع پژوهش، انسجام نظری، کیفیت روش‌شناختی و دسترسی به متن کامل مورد ارزیابی قرار گرفت و موارد دارای شایستگی علمی برای تحلیل انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی بررسی گردید تا مضامین مشترک، الگوهای برجسته و رویکردهای مؤثر در تدریس کلاس‌های چندپایه از میان مطالعات استخراج شود.

نتایج نشان داد که در کلاس‌های چندپایه، راهبردهایی همچون یادگیری مشارکتی، گروه‌بندی راهبردی، داربست‌زنی، استفاده از ایستگاه‌های یادگیری و به‌کارگیری فعالیت‌های تجربه‌محور از جمله مؤثرترین شیوه‌های تدریس هستند. این راهبردها به معلمان امکان می‌دهند تا با وجود تفاوت‌های سنی و تحصیلی دانش‌آموزان، محیطی یادگیری ایجاد کنند که در آن همه دانش‌آموزان فعال باشند و محتوای آموزشی متناسب با سطح پیشرفت و نیازهای یادگیری آن‌ها ارائه شود. همچنین یافته‌ها نشان داد که بسیاری از چالش‌های کلاس‌های چندپایه، مانند مدیریت زمان، تنوع تکالیف و نیاز به نظارت هم‌زمان، زمانی کاهش می‌یابد که تدریس بر پایه فعالیت، مشارکت و خودتنظیمی دانش‌آموزان سازمان‌دهی شود. بر این اساس، کلاس چندپایه می‌تواند به محیطی تبدیل شود که در آن تعامل، مسئولیت‌پذیری، یادگیری از همسالان و مشارکت فعال به‌صورت طبیعی تقویت شود.

در نتیجه‌گیری روشن شد که استفاده آگاهانه و ترکیبی از این راهبردها توانسته بود فرایند یاددهی–یادگیری را در کلاس‌های چندپایه ساخت‌یافته‌تر و کارآمدتر کند. همچنین یافته‌ها نشان داده بود که این شیوه‌ها با فراهم ساختن فرصت‌های متنوع یادگیری، امکان رشد مهارت‌های شناختی، اجتماعی و خودراهبری را در میان دانش‌آموزان افزایش داده بودند و نقش معلم را از یک ارائه‌دهنده مستقیم محتوا به طراح و تسهیل‌گر یادگیری تغییر داده بودند.
کلیدواژه ها
کلاس های چندپایه، روش های تدریس، یادگیری مشارکتی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی