نقش راهبرد تدریس همتا در بهبود فرآیند یاددهی–یادگیری و مدیریت کلاس‌های چندپایه ابتدایی
کد مقاله : 1405-MGE7
نویسندگان
متین حیاتی *، اهورا صادقی، آرش نریمانی
دانشجوی متعهد خدمت پردیس شهیدرجایی کرمانشاه
چکیده مقاله
در نظام آموزشی روستایی و محروم، چندپایه بودن کلاس‌ها چالش‌های جدی برای معلمان در مدیریت هم‌زمان سطوح سنی و تحصیلی متفاوت ایجاد می‌کند و ضرورت بهره‌گیری از راهبردهایی چون همیاری و تدریس همتا را دوچندان می‌سازد.​

پژوهش حاضر با رویکرد شبه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل، بر روی ۱۲۰ دانش‌آموز پایه‌های سوم تا ششم در کلاس‌های چندپایه یکی از مناطق آموزش‌وپرورش انجام شده است.​ آزمودنی‌ها به‌صورت در دسترس انتخاب و در دو گروه تدریس سنتی و تدریس همتا سازمان‌دهی شدند.​ ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه پیشرفت تحصیلی در درس فارسی و ریاضی، پرسش‌نامه مهارت‌های اجتماعی–عاطفی (از جمله احساس مسئولیت، همدلی و همکاری)، چک‌لیست مشاهده تعاملات کلاسی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان و دانش‌آموزان بود.​ مداخله آموزشی بر پایه نظریه ویگوتسکی، مفهوم منطقه مجاور رشد و راهبرد داربست‌بندی طراحی و در چندین جلسه تدریس همتا در کلاس‌های چندپایه اجرا شد.​
یافته‌ها نشان داد میانگین نمرات پیشرفت تحصیلی و مهارت‌های اجتماعی–عاطفی در گروه تدریس همتا نسبت به گروه کنترل به‌طور معناداری افزایش یافته و مشارکت، احساس مسئولیت، همیاری و کیفیت روابط همسالان در این گروه بهبود چشمگیری پیدا کرده است.​ داده‌های کیفی مصاحبه‌ها حاکی از آن بود که معلمان، تدریس همتا را ابزاری کارآمد برای مدیریت بهتر کلاس چندپایه، تفکیک سطوح یادگیری، فعال‌سازی دانش‌آموزان و ارتقای خودراه‌بری می‌دانند.​ بر اساس نتایج، تدریس همتا در صورت طراحی نظام‌مند می‌تواند به‌عنوان رویکردی مکمل و حتی ضروری در بهبود فرایند یاددهی–یادگیری در کلاس‌های چندپایه ابتدایی به رسمیت شناخته شود و گنجاندن آموزش آن در برنامه‌های توانمندسازی معلمان پیشنهاد می‌گردد.
کلیدواژه ها
تدریس همتا، کلاس‌های چندپایه، یادگیری همیار، مدیریت کلاس، پیشرفت تحصیلی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر