راهبردهای آموزشی مؤثر در تدریس کلاس‌های چندپایه: مرور نظام‌مند پژوهش‌های بین‌المللی
کد مقاله : 1200-MGE7
نویسندگان
سمیه نظری *1، صوفیا حیدری2، پروانه محسنی سنگاچین3
1استادیار،‌ گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
2استادیار،‌ گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
3کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد چالوس، چالوس، ایران
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل راهبردهای آموزشی مؤثر در تدریس کلاس‌های چندپایه انجام شد و از روش مرور نظام‌مند بهره گرفت. برای این منظور، مطالعات منتشرشده در سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۵ در پایگاه‌های ERIC، Scopus، ScienceDirect، ResearchGate و SID جست‌وجو شد و پس از ارزیابی کیفیت روش‌شناختی، ۱۰ مطالعه معتبر جهت تحلیل انتخاب گردید. داده‌ها با استفاده از رویکرد تحلیل مضمون بررسی شدند. نتایج نشان داد که اثربخشی تدریس در کلاس‌های چندپایه بر سه محور اصلی استوار است. نخست، مدیریت زمان و برنامه‌ریزی انعطاف‌پذیر که به معلم امکان می‌دهد با استفاده از چرخه‌های آموزشی و فعالیت‌های خودراهبر، زمان تدریس را میان پایه‌های مختلف تنظیم کند. دوم، به‌کارگیری روش‌های تدریس مشارکتی و افتراقی شامل یادگیری همیارانه، طراحی تکالیف چندسطحی و گروه‌بندی ترکیبی که موجب ارتقای تعامل و کاهش فشار تدریس مستقیم بر معلم می‌شود. سوم، استفاده هدفمند از فناوری آموزشی که به خودگردانی دانش‌آموزان و افزایش کیفیت یادگیری کمک می‌کند. یافته‌ها همچنین نشان دادند که نبود برنامه‌ درسی مناسب چندپایه و ضعف آموزش حرفه‌ای معلمان از مهم‌ترین چالش‌های موجود است. در مجموع، مرور نظام‌مند حاضر بیان می‌کند که با تلفیق راهبردهای نوین تدریس و بهره‌گیری از فناوری، می‌توان کلاس‌های چندپایه را به محیطی پویا و فرصت‌محور برای یادگیری تبدیل کرد.
کلیدواژه ها
کلاس‌های چندپایه، راهبردهای آموزشی، مرور نظام‌مند
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی