مطالعه تطبیقی الگوهای مدیریت برنامه‌درسی در کلاس‌های چندپایه و ارزیابی میزان کاربردپذیری آن‌ها در مدارس ابتدایی
کد مقاله : 1147-MGE7
نویسندگان
طیبه موسی بیگی *
فرهنگی
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف ارزیابی میزان کاربردپذیری الگوهای مدیریت برنامه‌درسی کلاس‌های چندپایه در شرایط واقعی مدارس ابتدایی کرمانشاه انجام شد. مطالعه با رویکرد کیفی و در قالب طرح توصیفی ـ تطبیقی اجرا گردید؛ جامعه پژوهش شامل اسناد علمی مرتبط و معلمان دارای تجربه تدریس چندپایه بود و نمونه شامل ۱۰ معلم و ۲ کارشناس آموزش ابتدایی بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختارمند و تحلیل اسناد بود و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای کیفی و تحلیل مضمون بررسی شدند. نتایج نشان داد که بسیاری از الگوهای نظری مطرح‌شده برای کلاس‌های چندپایه در عمل قابلیت اجرا نداشتند و اجرای برنامه‌درسی بیشتر بر تجربه معلمان، مدیریت انعطاف‌پذیر زمان و سازگارسازی محتوا با شرایط کلاس متکی بود. همچنین، راهبردهایی مانند گروه‌بندی سیال، فعالیت‌های خودراهبر کوتاه و ساده‌سازی محتوا بیشترین میزان کارآمدی را داشتند. در نتیجه‌گیری می‌توان گفت که موفقیت کلاس‌های چندپایه وابسته به افزایش اختیار عمل معلمان، طراحی راهنماهای ساده و بومی، و بازنگری برنامه‌درسی رسمی است و به‌کارگیری الگوهای پیچیده بدون تعدیل و بومی‌سازی امکان‌پذیر نیست.
به‌علاوه، یافته‌ها نشان داد که معلمان برای جبران محدودیت‌های ساختاری کلاس‌های چندپایه، از شیوه‌هایی مانند استفاده از فرصت‌های یادگیری غیررسمی، به‌کارگیری همیاری بین‌دانش‌آموزی و طراحی تکالیف مرحله‌بندی‌شده بهره می‌برند. بر اساس تحلیل مصاحبه‌ها، معلمان تأکید داشتند که نبود منابع آموزشی کافی، تراکم وظایف و نبود دوره‌های آموزشی ویژه، موجب می‌شود آن‌ها ناچار به اتکا بر خلاقیت فردی و آزمون‌وخطا در مدیریت کلاس شوند. علاوه‌بر این، کارشناسان آموزش ابتدایی نیز معتقد بودند که سیاست‌های موجود با نیازهای واقعی مدارس چندپایه همخوانی ندارد و لازم است مدل‌های ساده‌تر، انعطاف‌پذیرتر و بومی‌تر برای این مدارس تدوین شود. در مجموع، پژوهش بر اهمیت حمایت نهادی، توانمندسازی حرفه‌ای معلمان و طراحی الگوهای واقع‌بینانه تأکید می‌کند.
کلیدواژه ها
کلاس چندپایه، مدیریت برنامه‌درسی، الگوهای تطبیقی، مدارس ابتدایی، کرمانشاه
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر