الگوهای قطع کلام متقابل معلم و دانش‌آموزان در کلاس‌های چندپایه: تحلیل تعاملات گفتاری و پیامدهای آموزشی
کد مقاله : 1125-MGE7
نویسندگان
علی همتی *
گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل سازوکارهای قطع کلام در تعاملات معلم–دانش‌آموز در هفت کلاس چندپایه و بررسی تأثیر آن بر مشارکت، توزیع نوبت سخن و برساخت دانش مشترک، از رویکردی کیفی مبتنی بر تحلیل گفتمان بهره گرفت. چارچوب نظری پژوهش شامل تحلیل مکالمه، تحلیل گفتمان کلاسی، نظریه اجتماعی–فرهنگی و تحلیل انتقادی گفتمان بود تا قطع کلام به‌عنوان یک کنش گفتمانی چندلایه، تعاملی و قدرت‌مند بررسی شود. داده‌ها از طریق ضبط صوتی طبیعی دو جلسه برای هر کلاس (هر جلسه تقریباً ۳۵–۴۰ دقیقه) جمع‌آوری و بر اساس شیوه‌های استاندارد تحلیل مکالمه پیاده‌سازی شدند. کدگذاری استقرایی–قیاسی امکان طبقه‌بندی انواع قطع کلام، شامل قطع ناگهانی، هم‌زمان و پس از مکث را فراهم کرد. یافته‌ها نشان دادند که قطع کلام معلمان عمدتاً برای مدیریت جریان درس و حفظ اهداف آموزشی است، در حالی که قطع کلام دانش‌آموزان می‌تواند نشانگر مشارکت فعال، مقاومت گفتمانی یا تلاش برای شفاف‌سازی معنا باشد. این تعاملات تحت تأثیر تفاوت‌های سنی و سطح تحصیلی دانش‌آموزان پیچیده‌تر می‌شوند. نتایج نشان می‌دهد که مدیریت هوشمندانه قطع کلام و توزیع متوازن نوبت‌ها، فرصت‌های یادگیری و مشارکت فعال را ارتقا می‌دهد. پژوهش حاضر شکاف‌های موجود در ادبیات درباره نقش قطع کلام در کلاس‌های چندپایه را پر کرده و توصیه‌های عملی برای بهبود عدالت و کیفیت تعاملات آموزشی ارائه می‌کند.
کلیدواژه ها
قطع کلام، تحلیل گفتمان کلاس، تعامل معلم–دانش‌آمور، کلاس چندپایه، قدرت و مشارکت
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی