تبیین فلسفه آموزش در کلاس‌های چندپایه و استلزام‌های آن بر طراحی و اجرای برنامه درسی
کد مقاله : 1062-MGE7
نویسندگان
امیر مرادی *
استادیار گروه آموزش علوم‌تربیتی دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر تبیین مبانی و مؤلفه‌های فلسفه آموزش در کلاس‌های چندپایه و استخراج استلزامات منطقی و تربیتی آن برای طراحی و اجرای برنامه درسی بود. برای دستیابی به این هدف، پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل فلسفی، شامل تحلیل مفهومی و زبانی در مرحله نخست و تحلیل منطقی فرارونده در مرحله دوم انجام شد. جامعه پژوهش شامل اسناد، منابع نظری و مطالعات فارسی و لاتین مرتبط با آموزش چندپایه بود و داده‌ها از طریق فیش‌برداری و بررسی نظام‌مند متون گردآوری شدند. یافته‌های تحلیل مفهومی نشان داد که فلسفه آموزش چندپایه بر مبانی انسان‌شناختیِ ناظر بر رشد طبیعی، تفاوت‌های فردی و نقش‌پذیری تدریجی استوار است و از منظر معرفت‌شناختی بر یادگیری اجتماعی، تعاملات بین‌سنی، خودتنظیمی و یادگیری در بستر فعالیت تأکید دارد. همچنین مبانی ارزشی این فلسفه بر مسئولیت‌پذیری، همیاری و تربیت مشارکتی استوار است. در مرحله تحلیل منطقی فرارونده، استلزامات برنامه‌درسی ناشی از این مبانی شناسایی شد. نتایج نشان داد که تحقق فلسفه آموزش چندپایه مستلزم بازطراحی برنامه درسی در قالب ساختاری چندسطحی، انعطاف‌پذیر و مبتنی بر پیوستار شایستگی‌ها، بازتعریف نقش معلم به‌عنوان طراح موقعیت‌های یادگیری، طراحی مواد آموزشی چندسطحی و استقرار نظام ارزشیابی تکوینی است. نتیجه‌گیری پژوهش بیانگر آن است که میان فلسفه تربیتی مطلوب برای کلاس‌های چندپایه و برنامه درسی موجود شکاف قابل‌توجهی وجود دارد و برای کارآمدی این الگو، باید برنامه درسی، نقش معلم و مواد آموزشی در سه سطح مفهومی، ساختاری و اجرایی بازنگری شوند. پژوهش حاضر می‌تواند به‌عنوان مبنایی نظری برای تحول برنامه درسی در کلاس‌های چندپایه و توسعه الگوهای آموزشی چندسطحی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها
فلسفه آموزش، کلاس‌ چندپایه، برنامه درسی، طراحی، اجرا.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی