برنامه‌ریزی مکان‌های نامتقارن در آموزش کلاس‌های چندپایه (رویکرد جغرافیایی)
کد مقاله : 1037-MGE7
نویسندگان
علیرضا دویران *
گروه آموزشی جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر باهدف تبیین الگوی برنامه‌ریزی مکان‌های نامتقارن در کلاس‌های چندپایه انجام شده است. روش تحقیق این پژوهش از نوع مطالعات نظری با رویکرد تفسیری - تحلیلی است و بر پایة روش تحلیلی - مفهومی و با بهره‌گیری از شیوه‌های تحلیل محتوای نظری، استدلال قیاسی و استنتاج منطقی صورت گرفته است. در این چارچوب، تلاش شده است تا مفاهیم بنیادی و سازوکارهای نظری مرتبط با جغرافیای آموزش، فضا و مکان در بستر کلاس‌های چندپایه تحلیل و بازتفسیر شوند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هر کلاس چندپایه را می‌توان به‌مثابه منظومه‌ای جغرافیایی در مقیاس خرد در نظر گرفت که در آن روابط میان فضا، زمان، حرکت و یادگیری به شکلی پویا درهم‌تنیده‌اند. بر پایة نظریه‌های تولید فضا (لوفور)، عدالت فضایی (سوجا)، فضای رابطه‌ای (مسی) و پدیدارشناسی مکان (رلف و کیسی)، فضا و مکان در فرآیند یاددهی - یادگیری صرفاً بستر فیزیکی نیستند، بلکه عاملی فعال در شکل‌دهی به تعاملات آموزشی و اجتماعی به شمار می‌آیند. نتیجه پژوهش نشان داد که برنامه‌ریزی مکان‌های نامتقارن می‌تواند از طریق اصولی چون بهره‌وری فضایی، عدالت فضایی، انعطاف‌پذیری، بومی‌سازی و مشارکت یادگیرندگان، محدودیت‌های ذاتی کلاس‌های چندپایه را به فرصت‌هایی برای یادگیری پویا و معنادار تبدیل کند. در نهایت، این پژوهش تأکید دارد که برنامه‌ریزی فضایی در آموزش چندپایه باید فراتر از طراحی فیزیکی و به‌مثابه فرایندی فرهنگی - اجتماعی در نظر گرفته شود تا عدالت آموزشی، پایداری محیطی و یادگیری بومی و عادلانه تحقق یابد.
کلیدواژه ها
جغرافیای آموزش، مکان نامتقارن، برنامه‌ریزی، کلاس چندپایه
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی